Bahan Mentah dan Formula OEM: Dari Gelatin Hingga Perisa

Nota ManaHalal: Bahan pendidikan untuk pengusaha PKS di Malaysia; bukan pengesahan, keputusan permohonan atau nasihat mengatasi JAKIM/JAIN/MAIN. Skop sijil perlu diperiksa mengikut pemegang, jenis skim, alamat kilang, produk dan tempoh sah. Pindaan selepas 5 November 2026 perlu disemak sebelum penerbitan/permohonan.

Satu produk mungkin mempunyai 25 bahan dan lima bahan proses. Perubahan kecil seperti menukar emulsifier, flavour premix, gelatin, enzim, coating, bahan kapsul atau shortening boleh mengubah risiko halal walaupun rasa dan rupa produk sama.

Prinsip jejak bahan: daripada produk ke sumber

SKU → versi resipi → bahan → pembekal → pengilang asal → dokumen halal/komposisi → lot belian → batch pengeluaran.

Menurut MPPHM (Pindaan 2026) Prosedur 17(1), bahan mentah hendaklah halal, tidak tercemar serta boleh dikenal pasti pengeluar asal. Bahan berasaskan haiwan memerlukan bukti halal yang sah; bahan tanpa sijil yang diiktiraf memerlukan dokumen sokongan mencukupi mengikut kes.

Senarai kawalan minimum

Empat jenis perubahan

• Perubahan sumber: bahan sama, pengeluar atau negara asal berbeza.
• Perubahan formula: perubahan kadar, ramuan atau bahan bantuan pemprosesan.
• Perubahan pembungkusan: filem, bahan sentuhan makanan, label, jenama atau pek.
• Perubahan tempat/proses: mesin, premis, pembungkusan semula dan subkontraktor.

Jangan menganggap mana-mana perubahan automatik dibenarkan oleh SPHM semasa. Kesan kepada status halal dan keperluan pelaporan/permohonan perlu disemak sebelum digunakan.

Contoh mudah

Minuman coklat OEM: kilang ingin menukar serbuk perisa kepada produk jenama lain kerana stok asal habis. Nama komersial kedua-duanya mungkin “chocolate flavour”, tetapi komposisi, emulsifier dan pengilang berbeza. Bahan pengganti perlu dinilai seolah-olah bahan baharu sebelum digunakan.

Tindakan

• Setiap SKU ada formulation_version dan daftar bahan diluluskan.
• Tiada penggunaan bahan yang statusnya belum disahkan.
• Simpan sijil dan maklumat asal pembelian, bukan gambar logo sahaja.
• Gunakan templat-ramuan-dan-formula.csv dan templat-kawalan-perubahan.csv.

Rujukan rasmi

• JAKIM — MPPHM (Domestik) 2020, Pindaan 2026 — rujuk khususnya Prosedur 18(8), halaman 50–52; fi dalam Prosedur 7–8, halaman 13–14.
• JAKIM — Pekeliling Pensijilan Halal Malaysia Bil. 2/2026 — pembatalan pekeliling HCA; tidak membatalkan kewajipan kontrak OEM dalam MPPHM.
• Portal Halal Malaysia — Pekeliling.
• MyGovernment — Mendapat Pensijilan Halal — permohonan melalui MYeHALAL.